hfdst.17 Waarom eigenlijk- motieven voor gemeentevorming

hfdst. 17 waarom eigenlijk – motieven voor gemeentestichting.
Iedere ecclesiologie wordt fundamenteel bepaald door de soteriologie.
Vroom beschrijft 5 wezenlijke ervaringen ofwel existentialen waar mensen in hun bestaan niet omheen kunnen.
1. ervaring van de eindigheid: de zin van het leven, verbondenheid met/scheiding van God
2. ervaring van het falen: schade/schande, schuld/schaamte; tekort schieten.
3. ervaring van het goede: gemeenschapsvorming tegen eenzaamheid; besef van zin/discipelschap; of juist aanspreken op kracht; schoonheid; liefde; vrede
4. ervaring van inzicht in de werkelijkheid:
5. ervaring van het kwaad en het lijden: om het op te heffen, te verminderen, uit te houden.

Bij gemeentestichting zijn vooral 1 en 3 belangrijke motieven. Gemeentestichting heeft een bonding en een bridging aspect. Het is belangrijk om eerste met bonding bezig te zijn, voordat je met bridging bezig kan gaan. Eerst helder hebben wat ons met elkaar verbindt, voordat je bruggen kan slaan.

Wanneer het in de kerk om heil en heelheid gaat, kan dat niet zonder de naam van Jezus Christus te noemen. Hij is de ultieme belichaming van het door God gewilde goede leven.
Belangrijk is om na te denken over wat het specifiek eigene en/of unieke is van de christelijke reactie op bovenstaande ervaringen. Wat is het goede, mooie, belangrijke, waardevolle, ware van het Evangelie?
Is de stimulans om met gemeentestichting/evangelisatie bezig te zijn, sterk genoeg als er geen exclusiviteit is en geen perspectief op de eeuwigheid???? Is er dan nog genoeg noodzaak om zich ermee te verbinden, wordt het dan niet 1 van de vele activiteiten waar je aan mee kan doen???

Er zijn drie wijzen waarop hiermee omgegaan wordt.
1. Heil exclusief in Christus
Alleen in Christus vindt de mens vervulling van zijn bestaan, nu en in de eeuwigheid. In Hem ligt hun eeuwige bestemming en eeuwige geluk. Zonder Hem vaart niemand wel (Joh.3,16-18). Augustinus en Calvijn staan in deze traditie. Tot ver in de moderne periode was dit de gangbare positie van alle kerken. Meestal wordt alle nadruk op de lichte kant gelegd (hemel) en de donkere kant ‘verzwegen’ (hel). Binnen de evangelische beweging is er wel steeds minder nadruk op een exclusivistische visie.

2. Heil inclusief in Christus
In Christus heeft God de wereld met zich verzoend, ook degene die zich dat niet realiseren (Barth). Mensen hoeven zich niet te bekeren voor hun eeuwig heil, dan denk je te gering van Gods heilswerk. Het gaat erom dat de mensen weet krijgen van wat ten diepste al voor hen geldt. De kerk is er op deze wijze ten dienste van de wereld, zonder deze dienst aan de wereld is de kerk verloren! Ook buiten haar eigen muren zijn ‘ware woorden’ te horen die de kerk als tekenen van het Rijk kunnen corrigeren. Bonhoeffer: ‘De kerk is alleen kerk als zij er is voor anderen’ (zo ook Hoekendijk). Shalom wordt nu het centrale thema in de missiologie. Heitink zit ook in deze lijn. Evangelisatie is voor hem om mensen de mogelijkheid te bieden om via de kerkelijke gemeente met het Evangelie in aanraking te komen. De gemeente als herberg is een kerk die niet probeert mensen binnen te houden – te bekeren- maar hen van al het nodige wil voorzien zodat zij hun eigen weg gesterkt kunnen vervolgen.
Ook de presentie-gedachte, belangeloze aanwezigheid, heeft hier een plaats. Verkondiging is reactief en dialogisch.
De keuze voor Christus heeft te maken met de kwaliteit van leven, niet met de eeuwigheid. De grote uitdaging is om dit dan meer te specificeren.

3. Heil als immanente bevrijding
Het gaat hier om ‘empowement, bevrijding, emancipatie’. Kerk is partner van alle mensen van goede wil. Haar eigenheid heeft te maken met haar concentratie op Christus en het Evangelie, maar daarmee is zij feitelijk niet anders of beter dan de andere stromingen. Het gaat om humanisering. Het gaat om het leven en het optreden van Jezus, zijn sterven is een bezegeling van zijn volgehouden oriëntatie op recht en gerechtigheid. Heeft niet met verzoening te maken. Het gaat om brede gemeenschapsvorming (De Buitenwacht, Dordrecht). Grondvraag is niet meer ‘Hoe krijg ik een genadig God?’, maar hoe kunnen wij (meervoud!) zin ervaren in een absurde wereld? Het gaat om de religie overstijgende zoektocht naar zin. Humaniteit is belangrijker dan christianiteit. Het gaat om het present zijn.

Zieltjes moeten zielen worden
Bij missionaire communicatie gaat het om werving (De Roest). Waarom is het nodig om mensen te werven? Wat draagt christen-zijn bij aan menswording? Wat is het specifiek eigene van het christelijk geloof aan mensenlevens en aan de samenleving?
Het eigene hangt aan de naam van Jezus Christus en zijn prediking van Gods Koningschap.
Hiermee verbonden is:
- weet hebben van het geschenk-karakter. Geraakt worden door Jezus kan niet afgedwongen worden. Het gaat om het scheppen van kaders waarbinnen dit kan gebeuren.
- christenen hebben Jezus niet in bezit. Wij kennen Hem maar zeer ten dele.
- Christus is zowel gave als opgave.
Het gaat om de relatie met een Persoon, en daarin heeft calculatie en rekenwerk geen plaats. Het gaat om menswording in relatie tot Christus. Hoe draagt Hij daaraan bij? Hoe is Hij dragende grond en bron van hoop.
Uiteindelijk gaat het er in welke benadering dan ook erom dat Christus tot mensen en mensen tot Christus kunnen komen. Ook bij representatie gaat het er uiteindelijk om dat we plaats maken voor de Ander.